Onderzoek sleutelvaardigheden: Hoe rankt de werknemer op skills van de toekomst?

4 Oct, 2021renske start

Bij onderzoek onder 1065 Nederlandse werknemers, de jaarlijkse Lepaya Skills Monitor, beoordeelden professionals zichzelf op 8 essentiële sleutelvaardigheden die nodig zijn om hun werk goed te blijven uitvoeren, nu én in de toekomst.

De 8 sleutelvaardigheden die wij onderzochten tijdens de Lepaya Skills Monitor zijn:

Interpersoonlijke vaardigheden:

bijv. samenwerken, effectief communiceren, empathie, conflictmanagement, betrouwbaarheid

Analytische vaardigheden:

bijv. probleemoplossend gedrag, prioriteiten stellen, verbanden leggen, data-vaardigheden zoals data-analyse

Aanpassingsvermogen:

bijv. Omgaan met verandering, stressmanagement, je eigen energie managen

Leiderschapsvaardigheden:

bijv. Moeilijke gesprekken voeren met collega’s, feedback geven, anderen motiveren

Verantwoordelijkheid nemen:

bijv. initiatief/de regie nemen, op projectmatige basis werken, actie ondernemen als omstandigheden ten koste gaan van het resultaat, belanghebbende op de hoogte brengen, realistisch plannen en doelen stellen

Presentatievaardigheden:

bijv. Een visie helder en boeiend overbrengen op anderen, ontspannen spreken voor een (online) groep, data gebruiken om je verhaal te vertellen

Leergierigheid:

bijv. Groeimindset, een leven lang leren, openstaan voor feedback van anderen

Omgaan met diversiteit:

bijv. Bewust zijn van (onbewuste) vooroordelen en collages hierop wijzen, oprechte en open gesprekken voeren/ communiceren op een manier waarbij iedereen zich gezien en begrepen voelt

We hebben het hier over Power Skills, belangrijke toekomstbestendige competenties gebaseerd op marktbehoeften, die zowel soft als hard skills vereisen. Meer over deze sleutelvaardigheden of wel Power Skills vind je hier.

Expertises vrouwen en mannen

Analytisch vermogen - Professionele vaardigheden Vrouwen en Mannen

Uit de data blijkt dat de traditionele verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke vaardigheden en expertises vervagen. Waar driekwart van de mannelijke werknemers zichzelf een goed analytisch vermogen toebedeelt en ICT-bekwaam vindt, worden zij dit jaar op de voet gevolgd door vrouwen in loondienst. Maar liefst 72% van de ondervraagde vrouwen heeft deze skills volledig onder de knie. Daarnaast geven mannen zichzelf een gelijke score voor ‘zachte’ skills, die vaak als typisch vrouwelijk worden gezien, zoals onder andere communicatievaardigheden.

Professionele vaardigheden
Sleutelvaardigheden - Nederlandse werknemers

Hoewel er aan de stereotype verdeling van competenties op de werkvloer een einde lijkt te komen, zijn op bepaalde vlakken toch verschillen merkbaar. Meer dan de helft van de vrouwen (55%) vindt dat hun leiderschapsskills, zoals moeilijke gesprekken voeren, nog ontoereikend zijn. Onder mannen bedraagt dit slechts 47%.

Leiderschapsvaardigheden - Vrouwen en Mannen

Volgens René Janssen, oprichter van Lepaya, zijn de tijden van gendertypering echter voorbij: “Door de digitalisering van de arbeidsmarkt worden dezelfde skills, zowel ‘harde’ als ‘zachte’ vaardigheden, relevant voor iedereen. Binaire lijnen vervagen, stereotypering verdwijnt en skills zullen langzamerhand het stokje van diploma’s overnemen”.

Dit blijkt ook uit de cijfers, deze liggen voor de meeste Power Skills bij zowel vrouwen als mannen erg dicht bij elkaar en zijn zelfs gelijk bij de vaardigheid Aanpassingsvermogen. Waar vrouwen en mannen zichzelf gelijk op scoren.

Generatiekloof op het gebied van sleutelvaardigheden

In de jaarlijkse Lepaya Skills Monitor beoordelen werknemers van alle leeftijden zichzelf op acht toekomstbestendige sleutelvaardigheden. Opmerkelijk zijn dit jaar de verschillen tussen de  diverse leeftijdsniveaus. Zo lijkt de eerste generatie digital natives merkwaardig genoeg het minst digitaal vaardig. Slechts 19% van de Gen Z ondervraagden (geboren na 1996) heeft analytische expertises, zoals bijvoorbeeld het omgaan met IT en data, volledig onder de knie tegen ruim 35% van de Millennials, 27% van Generatie X en 21% van de oudste generatie, de Babyboomers.

Analytisch vermogen - Gen Z Millennials Babyboomers

Door zichzelf met 81% een onvoldoende of matig te scoren, schat Gen Z zich laag in op het gebied van Analytische vermogen. Terwijl Babyboomers zich ‘maar’ met 65% een onvoldoende scoren.

Janssen: “Geboren worden in een wereld waarin het internet niet meer weg te denken is, geeft geen garanties voor de toekomst. Om digitale vaardigheden optimaal te ontwikkelen, hebben zelfs digital natives de juiste handvatten nodig”.

Wel zien we dat alle drie de generaties, Gen Z, X en Babyboomers, zich maar met kleine percentages goed of uitstekend scoren, en allen niet uitkomen boven de 40%.

Aanpassingsvermogen - Gen Z Millennials Babyboomers

Ook laat de jongste generatie medewerkers weinig vertrouwen in hun Aanpassingsvermogen zien. Zo geeft maar liefst 1 op 10 geeft aan slecht met verandering om te kunnen gaan. 11% schat zich toch onder gemiddeld en 58% bovengemiddeld. Bij de Babyboomers is het maarliefst 70% die zichzelf bovengemiddeld scoort.

Over het algemeen schatten Gen Z’ers zich lager in dan de oudere generatie, bij wel 6 van de 8 sleutelvaardigheden. Dit geldt echter niet voor de vaardigheid Leergierigheid en Diversiteit. Bij de Power Skill Leergierigheid scoort Gen Z hoog, en we zien hier een groot verschil tussen de jongste en de oudste generatie. Maar liefst 75% van Gen Z scoort zich bovengemiddeld tegenover 57% van de Babyboomers. Ook bij Diversiteit zien we een verschil in het voordeel van Gen Z. 53% van Gen Z scoort bovengemiddeld tegenover 51% van de Babyboomers.

Kijken we naar alle vaardigheden en hoe Gen Z’ers zich per vaardigheid beoordelen dan blijkt dat: Gen Z zich het best inschat op Leergierigheid met maar 2% onder gemiddeld, Interpersoonlijke vaardigheden met 78% bovengemiddeld, en Analytische vaardigheden met 74% bovengemiddeld. Hoewel Gen Z zich hoger dan de Babyboom-generatie inschat op Diversiteit achtten ze deze vaardigheid toch als een die ze niet goed onder de knie hebben, zo ook Leiderschapsvaardigheden en Presentatievaardigheden.

Top 8 Sleutelvaardigheden - Gen Z

De drie sleutelvaardigheden die Millennials het minst goed onder de knie hebben is gelijk aan die van Gen Z. De top 3 van beste vaardigheden verschilt echter wel en bestaat uit Analytisch vermogen met 76% bovengemiddeld, Interpersoonlijke vaardigheden met 76% bovengemiddeld en Ownership met 72% bovengemiddeld.

Top 8 sleutelvaardigheden - Millennials

Ook Gen X heeft dezelfde vaardigheden onderaan staan, met bovenin wederom Analytische vaardigheden met 73% bovengemiddeld, Interpersoonlijke vaardigheden met 52% bovengemiddeld en Aanpassingsvermogen.

Top 8 sleutelvaardigheden - Gen X

In de top drie vaardigheden van Babyboomers komt op nummer 1 Leergierigheid met 57% bovengemiddeld, Interpersoonlijke vaardigheden met maar liefst 80% bovengemiddeld en Analytisch denken met 79% bovengemiddeld. Onderin zien we wederom Diversiteit, Leiderschapsvaardigheden en Presentatievaardigheden.

Top 8 sleutelvaardigheden - Babyboomers

Opmerkelijk is dat Diversiteit, Leiderschapsvaardigheden en Presentatievaardigheden over alle vier de generaties aangestipt wordt als vaardigheden waar werknemers geen vertrouwen in hebben en die nog niet onder de knie zijn.

Train jouw werknemers in deze professionele sleutelvaardigheden zodat zij experts worden:

Leiderschapstraining

Presentatietraining

Diversiteit en inclusivteitstraining

Upskilling van de Nederlandse werknemers

Professionele sleutelvaardigheden - Nederlandse werknemers

Over de hele linie is er bovendien ruimte voor verbetering. Ruim 39% van alle Nederlandse werknemers scoort op omgaan met verandering namelijk een krappe voldoende of lager op de Power Skill Aanpassingsvermogen. Ook scoort 19% zich onvoldoende op de vaardigheid Ownership, en 16% onvoldoende op Leiderschap.

Wel positief is dat Nederlandse werknemers een goede 7,5 scoren op Leergierigheid, en dit zien als een expertise. Maar 6% acht zich niet leergierig, terwijl 63% aangeeft bewust een groeimindset te hebben, open te staan voor een leven lang leren en feedback te krijgen. Dit biedt veel perspectief voor de vaardigheden waar nog aan gewerkt moet worden.

Top 8 sleutelvaardigheden - Nederlandse werknemers

We zien dat Nederlandse werknemers zich het hoogste scoren op Interpersoonlijke vaardigheden met maar liefst 77%. Daarna volgen Analytische vaardigheden en Leergierigheid. Als slechtste vaardigheden worden Leiderschap met 16% onder gemiddeld, en Presentatievaardigheden met maar 7% die zichzelf uitstekend acht aangeduid. Bijna een kwart van de Nederlanders blijkt niet comfortabel te zijn met het spreken voor een groep.

Sector specifieke sleutelvaardigheden

In relatie tot sectoren blijkt dat Onderwijs, Groot- en detailhandel, Gezondheid en welzijnszorg én Cultuur-sport en Recreatie allemaal laag scoren op de vaardigheid Aanpassingsvermogen.

Aanpassingsvermogen - Sector

Dit terwijl het toch allemaal sectoren zijn die in de afgelopen twee jaar juist extreem veel hebben moeten aanpassen.

Op het gebied van Presentatievaardigheden scoren Financiële instellingen, Groot- en detailhandel en Cultuur-sport en Recreatie het laagst, met Specialistische dienstverlening juist als positieve uitblinker met maar liefst 54% bovengemiddeld.

Presentatievaardigheden - Sector

Diversiteit wordt weliswaar laag gescoord bij de werknemers zelf, maar bij de sectoren zien we dat Specialistische dienstverlening, IT, Onderwijs en Openbaar bestuur allemaal rond de 60% bovengemiddeld scoren.

De Detailhandel en de Horeca beoordelen zichzelf hier met 16% en 13% onder gemiddeld.

Omgaan met diversiteit - Sector

Merkwaardig zijn ook de verschillen op sectorniveau. Zo zijn respondenten uit de zakelijke dienstverlening vaker bovenmatig competent op het gebied van IT-skills (93%) dan de ondervraagden die daadwerkelijk in de IT-sector werkzaam zijn (85%). Logisch, aldus Janssen: “Elk bedrijf is tegenwoordig een techbedrijf. Digitale skills behoren niet enkel meer tot de IT-sector, maar zijn ze verplichte kost als expertise voor iedere beroepsgroep”.

Analytisch vermogen - Sector

Hoe scoren werknemers op de sleutelvaardigheden die zij nodig hebben de komende jaren?

Uit de Lepaya Skills Monitor dit jaar vallen een aantal cijfers op wanneer we kijken naar hoe de Nederlandse werknemer zichzelf rankt op skills van de toekomst. De Nederlandse werknemer vindt hun analytisch vermogen sterk, zowel vrouwen als mannen scoren hier hoog. Hoewel jongere werknemers toch wat terughoudender zijn wanneer het aankomt op deze vaardigheid.

Over het algemeen schatten de jongere generaties zich op veel vaardigheden, 6 van de 8, een stuk lager in dan de oudere generatie van Babyboomers. Maar wel zien we dat Gen Z zichzelf ziet als heel Leergierig, maar 2% van deze generatie scoort zich hier onder gemiddeld.

Nederlandse werknemers over de gehele linie gezien achten zich erg leergierig, maar vinden allen dat zij de juiste Presentatievaardigheden missen. Een sleutelvaardigheid die bij alle generaties, van Gen Z tot Babyboomers, in de bodem drie staat inclusief Diversiteit en Leiderschap.

Deze drie skills komen als slechtste uit de bus en Nederlandse werknemers laten hiermee zien dat ze deze skills niet volledig beheersen, en deze vaardigheden ook niet vol vertrouwen gebruiken. Toch zijn dit essentiële vaardigheden die nodig zijn voor werknemers nu, maar ook zeker in de toekomst. We bewegen steeds meer naar een diverse werkomgeving toe, waar goede leiders en uitstekende presentatievaardigheden als expertise niet uit kunnen blijven.

Gelukkig, staan Nederlandse werknemers open voor een leven lang leren en geven zij aan een groeimindset te hebben door zichzelf een 7.5 te scoren op Leergierigheid. Dus ondanks dat werknemers vaardigheden nog niet onder de knie hebben, staan ze open om deze te ontwikkelen!

Over de Lepaya Skills Monitor

In de jaarlijkse Lepaya Skills Monitor beoordelen werknemers zichzelf op de 8 vaardigheden die nodig zijn om relevant te blijven op de arbeidsmarkt. De werknemers scoren in 2021 het best op communicatie, analytisch vermogen en leergierigheid. De onderkant van de lijst laat zien waar er nog het meeste werk aan de winkel is voor de Nederlandse medewerkers: presentatievaardigheden, leiderschapsvaardigheden en diversiteit zijn de hekkensluiters.

Over Lepaya

Lepaya is een aanbieder van power skills trainingen waarbij on- en offline leren wordt gecombineerd. Opgericht door René Janssen en Peter Kuperus in 2018 vanuit de overtuiging dat de juiste training, op het juiste moment, gericht op de juiste skill, organisaties productiever maakt, heeft Lepaya inmiddels duizenden werknemers getraind.

Als uitdager in een overvolle trainingsmarkt, speelt Lepaya in op de behoeftes van Europa’s snelst groeiende techbedrijven, zoals onder andere Mollie, Takeaway en Picnic. Door hard skills te combineren met soft skills, samen aangeboden als power skills, groeit het Amsterdamse bedrijf versneld in een markt waarin de vraag naar om- en bijscholing over de hele wereld blijft toenemen.

In 2020 haalde Lepaya een investeringsronde op van 5 miljoen en deed zelfstandig een overname van Smartenup, een trainingsbedrijf dat professionals ondersteunt om beter, sneller en slimmer met data te werken. De scale-up richt zich op de Nederlandse, Britse, Belgische, Duitse en Zweedse markt en bedient haar klanten wereldwijd. Dit jaar werd Lepaya geselecteerd door Techleap.nl voor de nieuwe lichting van het groeiprogramma Rise, een exclusief programma voor serieuze techspelers in Nederland.